Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Sonucu o anda yazmak iyi olur, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler çünkü gürültülü yerlerde ince notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ve net başlar tabii ki bu düzen her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar koyulaşır ve genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından acımsı tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınmış yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman net değildir, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. Bir belli belirsiz aromayı, beş ise damakta baskın duran yoğun notayı anlatır bu sayede odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen değerdir, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın hızını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül hattının düzgün ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz yanma temposu ise tadı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha yavaş akar ama notalar sonradan belirir ve bu hız aromanın algılanma süresini daraltır. Tadımda regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta küçük gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi dudaktan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale yöntemidir örneğin ılık bir nefes aromayı daha geniş gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku katmanını belirgin verir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa geçirir sert bir nefes ise narin tonları siler. Yoğunluk dilde zayıf fakat burunda yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra algı azalır. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla gelen notalara odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi soluk hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları gölgeler üstelik buzlu içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha temiz görünür bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin notalar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır ayrıca başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını hızla ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ve not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride açıldığında ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa cümleler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk de tatların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin verebilir örneğin sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem tonunu güçlü tutar kaldı ki dolgun bir içim notasız da olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet verebilir aksi durum da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk arasında aroma farkı aramak hassas bir iştir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar böylece baharatlı tonlar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise duman ağırlaşır hem de lezzet bastırılır ısı ise tütünün yanma hızını değiştiren başka bir etkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür değerlendirme günü seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava ya da esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda yapmak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse yanış yapısı şaşar.